Stosunek służbowy policjanta powstaje na podstawie mianowania, co powoduje, że zasady jego rozwiązywania podlegają rygorystycznym przepisom prawa administracyjnego. Sposoby, tryby oraz skutki zwolnienia ze służby precyzyjnie definiują artykuły 41–46 Ustawy o Policji.

Tryby zwolnienia ze służby

Ustawa dzieli przesłanki zwolnienia policjanta ze służby na dwie kategorie: obligatoryjne, gdy komendant ma bezwzględny obowiązek rozwiązać stosunek służbowy, oraz fakultatywne, zależne od uznania administracyjnego przełożonego.

Zwolnienie obligatoryjne (art. 41 ust. 1 Ustawy o Policji)

Policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach:

  • wystąpienia z pisemnym raportem o zwolnienie (zwolnienie na własne żądanie),
  • orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską,
  • nieusprawiedliwionego nieprzybycia do służby lub samowolnego jej opuszczenia na okres powyżej 14 dni,
  • prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe,
  • prawomocnego orzeczenia środka karnego w postaci pozbawienia praw publicznych lub zakazu wykonywania zawodu policjanta,
  • prawomocnego ukarania karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Zwolnienie fakultatywne (art. 41 ust. 2 Ustawy o Policji)

Komendant może zwolnić policjanta m.in. w sytuacji:

  • nabycia praw do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej,
  • dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badania komisji lekarskiej,
  • uzyskania dwóch kolejnych ocen niedostatecznych w opiniowaniu służbowym,
  • skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo nieumyślne,
  • odrzucenia wniosku o powołanie na wyższe stanowisko lub zniesienia jednostki organizacyjnej Policji, jeśli brak jest możliwości przeniesienia,
  • ważnego interesu służby.

Procedura zwolnienia i prawo do odwołania

Zwolnienie ze służby następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez właściwego komendanta — wojewódzkiego lub KGP. W decyzji określa się dokładny dzień rozwiązania stosunku służbowego.

Funkcjonariuszowi przysługuje prawo wniesienia odwołania do wyższego przełożonego w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.

Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji o zwolnieniu — chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny lub interes służby.

W przypadku utrzymania decyzji w mocy policjant może zaskarżyć ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc uchybienia proceduralne lub błędy w ustaleniach stanu faktycznego.