Opiniowanie służbowe w Policji jest sformalizowanym procesem oceny przebiegu służby funkcjonariusza, jego przydatności na zajmowanym stanowisku oraz przestrzegania etyki zawodowej. Wnioski zawarte w opinii mają bezpośredni wpływ na sytuację prawną i materialną policjanta — rzutują na awanse, dodatki służbowe, skierowania na kursy, a w niektórych przypadkach mogą stanowić przesłankę do zwolnienia ze służby.

Podstawa prawna i częstotliwość opiniowania

Kwestie opiniowania reguluje art. 35 Ustawy o Policji oraz rozporządzenie MSWiA z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów. Opinię sporządza na piśmie bezpośredni przełożony policjanta.

Opiniowanie przeprowadza się:

  • okresowo — w odniesieniu do policjantów w służbie stałej, zazwyczaj co 3 lata,
  • ad hoc — w przypadku mianowania na wyższe stanowisko, wnioskowania o awans, skierowania na szkolenie lub w przypadku wystąpienia przesłanek sugerujących brak przydatności do wykonywanych zadań.

Kryteria i skala ocen

W procedurze opiniowania ocenie podlega m.in. wywiązywanie się z obowiązków służbowych, przestrzeganie dyscypliny, umiejętność organizacji pracy, odporność na stres oraz stosunek do przełożonych i obywateli.

W wyniku oceny przełożony wystawia jedną z następujących ocen ogólnych:

  1. wzorowa,
  2. bardzo dobra,
  3. dobra,
  4. dostateczna,
  5. niedostateczna.

Otrzymanie oceny dostatecznej powoduje wstrzymanie awansów oraz możliwości przyznania nagród uznaniowych. Uzyskanie oceny niedostatecznej pociąga za sobą przeniesienie na niższe stanowisko służbowe.

Ponowne uzyskanie oceny niedostatecznej w okresie 12 miesięcy daje komendantowi prawną podstawę do obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 2 Ustawy o Policji.

Procedura odwoławcza od opinii służbowej

Policjant ma prawo zapoznać się z treścią opinii służbowej w terminie 14 dni od dnia jej sporządzenia. Jeśli nie zgadza się z oceną lub ustaleniami faktycznymi przełożonego, może skorzystać z przysługujących mu środków zaskarżenia:

  • Wniesienie odwołania — odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia opinii do wyższego przełożonego dyscyplinarnego, za pośrednictwem przełożonego, który wystawił opinię.
  • Treść odwołania — pismo powinno zawierać zarzuty formalne lub merytoryczne, np. brak uwzględnienia okoliczności obiektywnych, naruszenie terminów procedury, wyciągnięcie wniosków nieznajdujących odzwierciedlenia w faktycznym wykonaniu zadań.
  • Rozpatrzenie odwołania — wyższy przełożony może uwzględnić odwołanie i zmienić treść opinii, zaskarżoną opinię uchylić i nakazać wydanie nowej, bądź utrzymać opinię w mocy.
  • Droga sądowoadministracyjna — ostateczna decyzja utrzymująca krzywdzącą opinię w mocy może zostać zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd bada, czy procedura wydania opinii przebiegła zgodnie z prawem i czy wyciągnięte wnioski nie noszą znamion arbitralności.