Służba Celno-Skarbowa (SCS) jest jednolitą, umundurowaną formacją stanowiącą część Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Formacja ta powstała z połączenia dawnej Służby Celnej z urzędami kontroli skarbowej. Zasady jej funkcjonowania reguluje Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej. SCS chroni interesy finansowe państwa oraz obszar celny Unii Europejskiej.

Jak wygląda rekrutacja do Służby Celno-Skarbowej?

Procedura kwalifikacyjna do SCS ma charakter otwartego konkursu i organizowana jest przez poszczególne Izby Administracji Skarbowej. Kandydat ubiegający się o przyjęcie do służby musi spełniać kryteria:

  • posiadać obywatelstwo polskie,
  • nie być karanym za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe,
  • korzystać z pełni praw publicznych,
  • posiadać co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe,
  • cieszyć się nieposzlakowaną opinią,
  • posiadać stan zdrowia pozwalający na pełnienie służby na danym stanowisku.

Etapy postępowania obejmują test wiedzy (z zakresu organizacji państwa, prawa celnego i podatkowego), test sprawności fizycznej dla stanowisk realizacyjnych i kontrolnych, test psychologiczny oraz rozmowę kwalifikacyjną. Dopełnieniem jest badanie lekarskie przed komisją MSWiA oraz postępowanie sprawdzające pod kątem dostępu do informacji niejawnych.

Specyfika służby i awanse

Mianowanie do służby następuje na okres służby przygotowawczej, trwającej 2 lata. W tym czasie funkcjonariusz przechodzi kurs zasadniczy i odbywa praktyki. Po zdanym egzaminie i uzyskaniu pozytywnej opinii przenoszony jest do służby stałej.

Zakres zadań SCS obejmuje zarówno klasyczną obsługę zgłoszeń celnych na granicach, jak i działania kontrolne oraz operacyjno-rozpoznawcze w głębi kraju — zwalczanie nielegalnego hazardu, paserstwa wyrobami akcyzowymi, kontrola przewozu towarów w systemie SENT. Funkcjonariusze pionów realizacyjnych posiadają szerokie uprawnienia: mogą stosować środki przymusu bezpośredniego oraz posiadać broń palną.

Hierarchia w SCS opiera się na korpusach: szeregowych, podoficerów, aspirantów oraz oficerów celno-skarbowych. Awansowanie zależy od wysługi lat, poziomu wykształcenia oraz ocen w opiniowaniu okresowym.

Wynagrodzenie i emerytury mundurowe

Uposażenie funkcjonariusza SCS składa się z uposażenia zasadniczego, dodatku za stopień służbowy, dodatku za wysługę lat oraz dodatków specjalnych i kontrolnych. Funkcjonariuszom przysługuje również nagroda roczna, świadczenia socjalne i ekwiwalenty mundurowe.

Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej wywalczyli prawo do świadczeń z mundurowego systemu emerytalnego. Po spełnieniu wymogów ustawowych — dotyczących m.in. stażu służby oraz wykonywania zadań o charakterze policyjnym lub represyjnym — mogą przechodzić na emeryturę mundurową na zasadach analogicznych do innych służb.

Zakończenie służby

Zwolnienie ze służby następuje na mocy decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Przyczyny zwolnienia dzielą się na obligatoryjne — m.in. wniosek funkcjonariusza, orzeczenie trwałej niezdolności, skazanie wyrokiem, utrata obywatelstwa — oraz fakultatywne, np. niewywiązanie się z obowiązków, reorganizacja KAS, uzyskanie niekorzystnych ocen służbowych.