Ustalona podczas kwalifikacji wojskowej kategoria zdolności do służby (A, B, D lub E) nie jest przypisana na zawsze. Z biegiem lat stan zdrowia obywatela może ulec znaczącej zmianie — zarówno pogorszeniu, jak i poprawie. Ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje wyraźną procedurę umożliwiającą ponowne zweryfikowanie zdolności do służby i zmianę wcześniej przyznanej kategorii.

Kto i kiedy może wystąpić o zmianę kategorii?

O zmianę kategorii zdrowia może wnioskować każda osoba, która przeszła już kwalifikację wojskową i posiada nadaną kategorię (najczęściej A, B lub D), jeśli w jej stanie zdrowia zaszły istotne zmiany mające wpływ na zdolność do pełnienia służby wojskowej.

  • Zmiana stanu zdrowia (pogorszenie) — dotyczy sytuacji, gdy po latach od kwalifikacji u obywatela wykryto przewlekłe schorzenie, uległ on poważnemu wypadkowi lub przeszedł operację uniemożliwiającą pełnienie służby. Chodzi wówczas o zmianę kategorii z A na D lub E.
  • Poprawa stanu zdrowia lub wyleczenie — osoba, której w przeszłości przyznano kategorię D (lub B na określony czas), a która wyzdrowiała lub przeszła skuteczne leczenie, może wnioskować o zmianę kategorii na A — np. w celu późniejszego wstąpienia do służby zawodowej lub terytorialnej.
  • Inicjatywa organu — wniosek może złożyć sam obywatel, ale postępowanie w sprawie zmiany kategorii może również z urzędu zainicjować Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji (WCR), jeśli wezwie rezerwistę na rutynowe badania kontrolne.

Procedura krok po kroku

Zmiana kategorii zdrowia nie następuje automatycznie i wymaga przejścia oficjalnej ścieżki administracyjno-lekarskiej.

Krok 1: Gromadzenie dokumentacji medycznej

Kluczowym elementem całej procedury jest przygotowanie pełnej, aktualnej dokumentacji medycznej potwierdzającej zmianę stanu zdrowia. Mogą to być zaświadczenia od lekarzy specjalistów, karty informacyjne z leczenia szpitalnego (epikryzy), wyniki badań obrazowych (RTG, rezonans, tomografia) czy opisy zabiegów operacyjnych.

Krok 2: Złożenie wniosku do Szefa WCR

Obywatel składa pisemny wniosek o skierowanie na rejonową wojskową komisję lekarską do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji. We wniosku należy zwięźle opisać, na czym polega zmiana stanu zdrowia, oraz załączyć kserokopie (lub oryginały do wglądu) zgromadzonej dokumentacji medycznej.

Krok 3: Skierowanie i badanie przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską

Szef WCR po weryfikacji wniosku wydaje skierowanie na badania. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska (RWKL) analizuje dostarczone dokumenty, przeprowadza badanie podmiotowe i przedmiotowe kandydata, a w razie potrzeby kieruje go na dodatkowe konsultacje specjalistyczne lub badania laboratoryjne.

Krok 4: Wydanie nowego orzeczenia

Komisja wydaje orzeczenie lekarskie o zmianie kategorii lub o utrzymaniu dotychczasowej.

Nowe orzeczenie staje się ostateczne po upływie 14 dni od doręczenia — chyba że strona wniesie odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL).