Czynna służba wojskowa w rezerwie obejmuje m.in. odbywanie ćwiczeń wojskowych. Obowiązek ten dotyczy głównie osób, które mają uregulowany stosunek do służby wojskowej i zostały przeniesione do rezerwy pasywnej. Celem ćwiczeń jest podtrzymanie nawyków, podnoszenie kwalifikacji oraz zapoznanie rezerwistów z nowo wprowadzanym sprzętem wojskowym.

Kto może otrzymać wezwanie na ćwiczenia?

Wezwanie na ćwiczenia wojskowe może otrzymać obywatel polski, który:

  • posiada nadaną kategorię zdolności do służby wojskowej (najczęściej kategorię A) i został przeniesiony do pasywnej rezerwy,
  • nie przekroczył wieku przewidzianego ustawą — 60 lat dla szeregowych, 63 lata dla podoficerów i oficerów,
  • posiada szczególne kwalifikacje przydatne w wojsku (np. lekarze, informatycy, kierowcy kat. C+E, operatorzy maszyn) — dotyczy to także osób, które nie odbyły wcześniej przeszkolenia wojskowego, ale przeszły kwalifikację.

Z powoływania na ćwiczenia wyłączone są z mocy ustawy określone grupy osób, m.in. posłowie, senatorowie, osoby sprawujące bezpośrednią opiekę nad dziećmi do lat 8 lub osobami niepełnosprawnymi, a także kobiety w ciąży i w okresie karmienia.

Jak zareagować po odebraniu wezwania?

Odbiór karty powołania (lub wezwania) nakłada na obywatela konkretne obowiązki prawne:

  • Pokwitowanie odbioru — wezwanie doręczane jest listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub bezpośrednio przez pracownika gminy bądź policję.
  • Poinformowanie pracodawcy — pracownik ma obowiązek przedstawić kartę powołania pracodawcy. Na czas odbywania ćwiczeń pracodawca udziela pracownikowi urlopu bezpłatnego, a za ten czas rezerwiście przysługuje świadczenie rekompensacyjne z WCR.
  • Stawiennictwo — należy stawić się we wskazanym w karcie miejscu i czasie, zabierając ze sobą dowód osobisty, książeczkę wojskową (jeśli została wydana) oraz niezbędne rzeczy osobiste.

Procedura odwoławcza i zwolnienie z ćwiczeń

Jeśli rezerwista z ważnych przyczyn życiowych lub zdrowotnych nie może odbyć ćwiczeń w wyznaczonym terminie, przysługuje mu prawo do reakcji prawnej:

  • Pismo odwoławcze — od decyzji (karty powołania) służy odwołanie do organu wyższego stopnia, tj. Szefa Ośrodka Zamiejscowego CWCR, za pośrednictwem Szefa WCR, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od jej doręczenia.
  • Wniosek o zwolnienie lub przesunięcie terminu — można również złożyć wniosek do Szefa WCR o zwolnienie z ćwiczeń lub zmianę terminu ze względu na obiektywnie trudną sytuację rodzinną, nagłą chorobę potwierdzoną zaświadczeniem od lekarza, ciężkie straty losowe lub wyjazd zagraniczny zarezerwowany przed odebraniem powołania.

Konsekwencje ignorowania wezwania

Niestawiennictwo na ćwiczenia wojskowe bez usprawiedliwionej przyczyny jest przestępstwem lub wykroczeniem przewidzianym w przepisach karnych ustawy o obronie Ojczyzny. Osobie, która uchyla się od obowiązku odbycia ćwiczeń, grozi:

  • przymusowe doprowadzenie przez Policję do jednostki wojskowej lub WCR,
  • kara grzywny lub kara ograniczenia wolności, a w przypadku nieusprawiedliwionego niestawienia się w terminie na ćwiczenia trwające powyżej określonego czasu — również kara pozbawienia wolności.