Straż Graniczna to umundurowana i uzbrojona formacja przeznaczona do ochrony granicy państwowej na lądzie i morzu, kontroli ruchu granicznego oraz przeciwdziałania nielegalnej migracji. W SG obowiązują cztery tradycyjne korpusy.
Korpusy i zakres zadań
Korpus szeregowych SG
szeregowy SG, starszy szeregowy SG, starszy szeregowy specjalista SG
Pierwsza linia służby: fizyczna ochrona granicy państwowej, bezpośrednie patrole w terenie przygranicznym oraz wsparcie działań w placówkach SG.
Korpus podoficerów SG
kapral SG, starszy kapral SG, plutonowy SG, sierżant SG, starszy sierżant SG, sierżant sztabowy SG, starszy sierżant sztabowy SG
Wykonywanie zadań wykonawczych i kontrolnych: bezpośrednia kontrola paszportowa na przejściach granicznych, obsługa specjalistycznego sprzętu optoelektronicznego, patrole jednostek pływających na granicy morskiej oraz realizacja czynności w sprawach cudzoziemców.
Korpus chorążych SG
młodszy chorąży SG, chorąży SG, starszy chorąży SG, chorąży sztabowy SG, starszy chorąży sztabowy SG
Eksperci i specjaliści o wysokich kwalifikacjach: specjaliści ds. kontroli ruchu granicznego, analizy ryzyka i rozpoznania, kontrolerzy drugiego liniowego poziomu kontroli, a także kierownicy mniejszych ogniw służbowych.
Korpus oficerów SG
podporucznik SG, porucznik SG, kapitan SG, major SG, podpułkownik SG, pułkownik SG, generał brygady SG, generał dywizji SG
Pion dowódczy, zarządczy i analityczny. Oficerowie młodsi i starsi dowodzą placówkami SG, kierują wydziałami śledczymi oraz operacyjno-rozpoznawczymi — zwalczanie przestępczości zorganizowanej, przemytu i nielegalnej migracji — lub pracują w komendach oddziałów i Komendzie Głównej SG.
Najwyższe stopnie generalskie zarezerwowane są dla Komendanta Głównego SG, jego zastępców oraz komendantów oddziałów.
Zasady awansu
Awans w Straży Granicznej nie następuje automatycznie. Aby uzyskać kolejny stopień, funkcjonariusz musi spełnić konkretne kryteria:
- Staż służby — wymagane jest odsłużenie ustawowego, minimalnego czasu w dotychczasowym stopniu, zwykle od roku do kilku lat.
- Wyższy etat stanowiska — nadanie wyższego stopnia wiąże się ze skierowaniem na stanowisko służbowe z przypisanym wyższym etatem.
- Szkolenia w ośrodkach SG — przejście do wyższego korpusu wymaga ukończenia dedykowanego przeszkolenia (kursu podoficerskiego, chorążackiego lub oficerskiego) w jednym z ośrodków szkolenia Straży Granicznej, np. w Kętrzynie, Koszalinie lub Lubaniu.
- Pozytywna opinia służbowa — podstawą do rekomendacji awansowej jest wysoka ocena w corocznym opiniowaniu okresowym.